دانشگاه پورتسموث و موسسه دریایی فلاندر در تحقیقی نشان دادند یک ماده پلاستیکی با منشا گیاهی وقتی در معرض نور خورشید و آب دریا قرار میگیرد، میکروپلاستیکهای کمتری نسبت به پلاستیک معمولی منتشر میکند. این تحقیق مقاومت پلاستیکهای زیستی را به خوبی نشان میدهد و بر نیاز به بررسی بیشتر در مورد تأثیرات زیست محیطی آنها، به ویژه در زیستگاههای آبی تأکید میکند. علیرغم نتایج نویدبخش، انتشار هر گونه میکروپلاستیک همچنان نگران کننده است و کماکان به نوآوری و سیاستهای زیست محیطی سخت گیرانهتر نیاز است.
پلاستیک گیاهی و اثر محیط زیستی آن
تحقیقات اخیر نشان میدهد که پلاستیکهای گیاهی، میکروپلاستیکهای بسیار کمتری نسبت به پلاستیکهای معمولی در محیطهای دریایی آزاد میکنند و در نتیجه میتوانند گزینه سازگارتری با محیط زیست باشند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای ارزیابی کامل اثرات آنها ضروری است.
تحقیقی به تازگی نشان داده است که یک ماده پلاستیکی گیاهی جدید در مقایسه با پلاستیک معمولی تا 9 بار کمتر میکروپلاستیک آزاد میکند. این مطالعه که توسط محققان دانشگاه پورتسموث و موسسه دریایی فلاندر (VLIZ) در بلژیک انجام شد، تجزیه دو نوع مختلف پلاستیک را در شرایط سخت بررسی کرد.
یک ماده پلاستیکی زیستی ساخته شده از مواد خام طبیعی، در مواجهه با نور شدید UV و آب دریا به مدت 76 روز – معادل 24 ماه قرار گرفتن در معرض نور خورشید در اروپای مرکزی – مقاومت بیشتری در مقایسه با پلاستیک معمولی ساخته شده از مشتقات نفتی از خود نشان داد.
اثرات زیست محیطی پلاستیکهای زیستی
هوم داکال، استاد مهندسی مکانیک از دانشکده مهندسی مکانیک و طراحی دانشگاه VLIZ، و یکی از اعضای موسسه فرگشت پلاستیک (Revolution Plastics Institute) گفت: «پلاستیکهای زیستی به عنوان جایگزینی برای پلاستیکهای معمولی مورد توجه قرار گرفتهاند، اما اطلاعات کمی در مورد قابلیت پلاستیکهای زیستی در ایجاد منبع جدیدی از آلودگیهای میکروپلاستیکی در محیطهای دریایی وجود دارد.
مهم است بدانیم این مواد در مواجهه با شرایط سخت محیطی چه واکنشی نشان میدهند. این گونه میتوان نحوه کارکرد این مواد هنگام استفاده در محیطهای آبی (مانند ساخت بدنه قایق) و همچنین اثرات آنها بر حیات اقیانوس را پیشبینی کرد. با دانستن تأثیر انواع مختلف پلاستیک بر محیط زیست میتوانیم تصمیمات بهتری برای محافظت از اقیانوسهایمان بگیریم.»
به گفته سازمان بین المللی پلاستیک اقیانوسها، در هر دقیقه معادل بار یک کامیون، پلاستیک در اقیانوسها ریخته میشود. هنگامی که این زبالههای پلاستیکی وارد محیط زیست میشوند، به ذرات کوچکتری با اندازهای کمتر از 5 میلی متر (0.2 اینچ) تجزیه میشود.
این ذرات که «میکروپلاستیک» نام دارند، در اکثر اکوسیستمهای دریایی مشاهده شدهاند و به شدت زندگی آبزیان را مورد تهدید قرار دادهاند.
پروفسور داکال توضیح داد: “هدف این تحقیق مقایسه و بررسی پلیمر صنعتی رایج یعنی پلی پروپیلن که به طور زیستی تجزیه نمیشود و بازیافت آن نیز دشوار است، با پلی لاکتیک اسید (PLA)، یک پلیمر زیست تخریبپذیر، بود. یافتههای ما نشان میدهد که PLA میکروپلاستیکهای کمتری آزاد میکند، به این معنی که استفاده از پلاستیکهای گیاهی به جای پلاستیکهای نفتی ممکن است ایده خوبی برای کاهش آلودگی پلاستیکی در اقیانوس باشد.
اما با این حال باید مراقب بود زیرا میکروپلاستیکها هنوز به وضوح در حال انتشار هستند و نگرانی از این موضوع رفع نشده است.»
یافتههای تحقیق و جهت گیری های آینده
این تحقیق همچنین نشان داد که اندازه و شکل ریز-ذرات پلاستیکی آزاد شده به نوع پلاستیک بستگی دارد. در مقایسه با پلاستیک گیاهی، پلاستیک معمولی ذرات کوچکتری آزاد میکند که کمتر شکلهای فیبر-مانند داشتند.
پروفسور داکال در ادامه افزود: “به طور کلی تحقیقات ما دید و دانش ارزشمندی را در مورد رفتار انواع مختلف پلاستیک تحت استرسهای محیطی ارائه میدهد. این امر برای اقدامات آتی جهت مقابله با آلودگی پلاستیک مهم است. واضح است که هنوز ﺑﻪ تحقیقات مستمر و اقدامات پیشگیرانه بیشتری برای کاهش تأثیر میکروپلاستیکها بر اکوسیستمهای دریایی نیاز است.»
پروفسور داکال یکی از اعضای ابتکار فرگشت پلاستیک است که در اطلاع رسانی سیاستهای ملی و جهانی در مورد پلاستیک، پیشگام در تکنیکهای بازیافتی پیشرفته آنزیمی و مشارکت در بحثهای مهم در مورد معاهده سازمان ملل برای پایان دادن به آلودگی پلاستیکی نقش بسزایی داشته است.
این مطالعه توسط کارشناسان موسسه دریایی فلاندر (VLIZ)، در بلژیک، تحت کار مشترک بینالمللی در پروژه SeaBioComp، با دریافت بودجهای از برنامه دریاهای Interreg 2، تاسیس شده توسط صندوق توسعه منطقهای اروپا، انجام شد.
همچنین بخوانید:
مترجم: الهام مظاهری



