مقدمهای بر آزمایش LDH
آزمایش LDH (لاکتات دهیدروژناز) به منظور اندازهگیری سطح آنزیم LDH در خون یا سایر مایعات بدنی شما انجام میشود تا از آن برای بررسی وجود آسیب در بافتهای بدن استفاده گردد. این آزمایش بهطور معمول توسط ارائهدهندگان خدمات بهداشتی برای کمک به تشخیص و نظارت بر شرایط مختلف پزشکی انجام میشود. بسیاری از پزشکان آزمایش LDH را برای بررسی وضعیتهای گوناگون سلامتی به بیماران خود توصیه میکنند.
بررسی اجمالی
لاکتات دهیدروژناز (LDH) چیست؟
لاکتات دهیدروژناز (LDH) یک آنزیم بسیار مهم است که نقش کلیدی در فرآیند تنفس سلولی ایفا میکند. در این فرآیند، بدن شما گلوکز یا قند موجود در غذای مصرفی را به انرژی تبدیل میکند که سلولها برای انجام وظایف خود به آن نیاز دارند. این فرآیند به سلولهای بدن اجازه میدهد که انرژی لازم برای رشد، تعمیر و فعالیتهای حیاتی خود را به دست آورند.
آنزیمها پروتئینهایی هستند که به تسریع متابولیسم یا واکنشهای شیمیایی در بدن شما کمک میکنند. آنها در ایجاد و ساخت برخی مواد و همچنین تجزیه و شکستن مواد دیگر نقش دارند. این ویژگیهای آنزیمها به حفظ عملکرد طبیعی بدن و تأمین انرژی برای سلولها کمک میکنند.
شما بهطور طبیعی LDH را در تقریباً تمامی بافتهای بدن خود دارید. این آنزیم در بافتهایی مانند عضلات، کبد، کلیهها و همچنین سلولهای قرمز خون به بیشترین میزان موجود است. در فرآیند طبیعی تشکیل سلولهای جدید در بافتها، بدن شما سلولهای قدیمی و مرده را از بین میبرد و جایگزین میکند. این فرآیند باعث میشود که بافتها LDH را به جریان خون یا سایر مایعات بدنی شما آزاد کنند.
از آنجایی که این فرآیند همواره در حال انجام است، به همین دلیل مقداری LDH به طور طبیعی همیشه در نمونه خون یا مایعات بدنی شما وجود دارد. این امر کاملاً طبیعی است و معمولاً هیچ نگرانی به همراه ندارد.
آزمایش LDH (لاکتات دهیدروژناز) چیست؟
آزمایش LDH (لاکتات دهیدروژناز) برای اندازهگیری میزان آنزیم LDH در خون یا سایر مایعات بدنی شما انجام میشود و هدف اصلی آن بررسی آسیب به بافتها است. این آزمایش به پزشکان کمک میکند تا وضعیت سلامت شما را ارزیابی کرده و آسیبهای احتمالی به بافتها را شناسایی کنند.
در حالی که داشتن مقداری LDH در خون یا مایعات بدنی شما کاملاً طبیعی است، زمانی که بافتهای بدن شما آسیب میبینند یا دچار صدمه میشوند، آنها مقدار اضافی LDH را به جریان خون یا سایر مایعات بدنی آزاد میکنند. بنابراین، اگر سطح LDH در خون یا مایعات بدن شما افزایش یابد، این افزایش ممکن است نشاندهنده آسیب به بافتهای خاصی در بدن شما باشد که میتواند ناشی از یک بیماری مزمن (طولانی مدت) یا حاد (کوتاه مدت) باشد.
آزمایشهای LDH نمیتوانند بهطور مستقیم مشخص کنند که کدام بافتها در بدن شما آسیب دیدهاند. به همین دلیل، ارائهدهندگان خدمات بهداشتی معمولاً آزمایشهای دیگری را در کنار آزمایشهای LDH برای کمک به تشخیص دقیقتر شرایط سفارش میدهند.
نامهای دیگر برای آزمایش LDH عبارتند از:
- آزمایش LD
- لاکتیک دهیدروژناز
- لاکتیک اسید دهیدروژناز
چه زمانی نیاز به آزمایش LDH دارم؟
پزشکان و سایر ارائهدهندگان خدمات بهداشتی از آزمایش LDH برای کمک به تشخیص و نظارت بر چندین وضعیت مختلف سلامتی استفاده میکنند. این آزمایش میتواند در شرایط مختلف برای ارزیابی وضعیت بدن به کار گرفته شود. رایجترین کاربردهای آزمایش LDH عبارتند از:
- بررسی وجود آسیب به بافتها:
این آزمایش برای شناسایی آسیب به بافتهای مختلف بدن مانند عضلات، کبد و کلیهها استفاده میشود. - نظارت بر شرایطی که باعث آسیب به بافتها میشوند:
شرایطی مانند کمخونی، بیماریهای ارگانها و برخی انواع عفونتها که ممکن است باعث آسیب به بافتها و آزاد شدن بیش از حد LDH شوند. - ارزیابی شدت برخی انواع سرطانها:
آزمایش LDH میتواند به ارزیابی شدت سرطانها و میزان پیشرفت آنها کمک کند. - نظارت بر شیمیدرمانی:
برای برخی انواع سرطانها، آزمایش LDH میتواند به نظارت بر اثر بخشی درمانهای شیمیدرمانی کمک کند و نشان دهد که آیا درمان مؤثر است یا خیر.
از آنجایی که آزمایشهای LDH در بسیاری از موقعیتها و برای شرایط مختلف سفارش داده میشوند، ممکن است بخواهید از ارائهدهنده خود بپرسید که هدف از انجام این آزمایش برای شما چیست و چه اطلاعاتی از آن به دست خواهد آمد.
چه کسی آزمایش LDH را انجام میدهد؟
آزمایش LDH معمولاً توسط یک ارائهدهنده خدمات بهداشتی به نام فلبوتومیست (کارشناس جمعآوری خون) انجام میشود که وظیفه نمونهگیری خون را بر عهده دارد. هر ارائهدهنده خدمات بهداشتی که در جمعآوری خون آموزش دیده باشد، میتواند این کار را انجام دهد. پس از نمونهگیری، نمونه خون به آزمایشگاه ارسال میشود، جایی که یک دانشمند آزمایشگاه پزشکی آن را آماده کرده و آزمایش را با استفاده از دستگاههایی به نام آنالایزرها انجام میدهد.
گاهی اوقات، ارائهدهندگان خدمات بهداشتی نیاز دارند که LDH را در سایر مایعات بدن اندازهگیری کنند، مانند مایعات موجود در نخاع، ریهها یا شکم (شکم). در چنین شرایطی، آزمایش توسط یک ارائهدهنده خاص آموزشدیده انجام خواهد شد که در انجام این نوع آزمایشها تخصص دارد.
جزئیات آزمایش
چگونه برای آزمایش LDH آماده شوم؟
برای انجام آزمایش LDH خون، نیازی به انجام هیچ کار خاصی برای آمادگی ندارید. معمولاً این آزمایش بدون نیاز به آمادهسازی ویژه انجام میشود. اما اگر آزمایش LDH به نمونهگیری از سایر مایعات بدن، مانند مایعات موجود در نخاع، ریهها یا شکم نیاز داشته باشد، ممکن است نیاز به انجام آمادهسازی خاصی داشته باشید. در این صورت، ارائهدهنده خدمات بهداشتی شما بهطور دقیق شما را راهنمایی خواهد کرد که برای آمادهسازی آزمایش باید چه کارهایی انجام دهید.
در طول آزمایش LDH چه انتظاری باید داشته باشم؟
در طول آزمایش خون یا نمونهگیری خون برای آزمایش LDH، میتوانید انتظار داشته باشید که مراحل زیر را تجربه کنید:
- ابتدا شما در یک صندلی راحت خواهید نشست. سپس یک ارائهدهنده خدمات بهداشتی بازوی شما را بررسی خواهد کرد تا رگ دسترسی آسان را پیدا کند. معمولاً این رگ در قسمت داخلی بازوی شما در طرف مقابل آرنج قرار دارد.
- پس از یافتن رگ مناسب، ارائهدهنده محل را تمیز و ضدعفونی خواهد کرد تا از هرگونه آلودگی جلوگیری شود.
- سپس یک سوزن کوچک وارد رگ شما میشود تا نمونه خون را جمعآوری کند. این مرحله ممکن است شبیه به یک نیش کوچک باشد.
- پس از وارد کردن سوزن، مقدار کمی خون در یک لوله آزمایش جمعآوری میشود.
- هنگامی که میزان کافی خون برای آزمایش جمعآوری شد، سوزن از بدن شما خارج میشود و یک توپ پنبه یا گاز روی محل تزریق قرار داده میشود تا خونریزی متوقف شود.
- در نهایت، یک بانداژ روی محل تزریق قرار میدهند و کار آزمایش تمام میشود.
- تمام این فرآیند معمولاً کمتر از پنج دقیقه طول میکشد، و شما در بیشتر مواقع احساس راحتی خواهید داشت.
چه زمانی نیاز به آزمایش LDH دارم؟
ارائهدهندگان خدمات بهداشتی از آزمایش LDH برای تشخیص و نظارت بر چندین وضعیت مختلف سلامتی استفاده میکنند. این آزمایش میتواند در شناسایی مشکلات و شرایط گوناگون بدن به کمک پزشکان بیاید. رایجترین کاربردهای آزمایش LDH عبارتند از:
- بررسی وجود آسیب به بافتها:
این آزمایش برای شناسایی آسیب به بافتهای مختلف بدن، مانند عضلات، کبد یا کلیهها، مفید است. - نظارت بر شرایطی که باعث آسیب به بافتها میشوند:
شرایطی نظیر کمخونی، بیماریهای ارگانها و برخی انواع عفونتها که باعث آسیب به بافتها میشوند، معمولاً باعث افزایش سطح LDH در بدن میشوند. - ارزیابی شدت برخی انواع سرطانها:
پزشکان از آزمایش LDH برای سنجش شدت برخی سرطانها و نحوه پیشرفت بیماری استفاده میکنند. - نظارت بر شیمیدرمانی:
آزمایش LDH میتواند در نظارت بر شیمیدرمانی برای برخی انواع سرطانها کمک کند و نشان دهد که آیا درمان در حال اثرگذاری است یا خیر.
با توجه به اینکه ارائهدهندگان خدمات بهداشتی آزمایشهای LDH را در شرایط مختلفی سفارش میدهند، ممکن است بخواهید از پزشک خود بپرسید که هدف از انجام این آزمایش برای شما چیست و چگونه نتایج آن میتواند در روند درمان شما مؤثر باشد.
چه کسی آزمایش LDH را انجام میدهد؟
آزمایش LDH معمولاً توسط فلبوتومیست (کارشناس جمعآوری خون) انجام میشود که مسئولیت جمعآوری نمونه خون را بر عهده دارد. با این حال، هر ارائهدهنده خدمات بهداشتی که در جمعآوری خون آموزش دیده باشد، میتواند این کار را انجام دهد. پس از جمعآوری نمونه، این نمونه به آزمایشگاه ارسال میشود و در آنجا یک دانشمند آزمایشگاه پزشکی آن را آماده کرده و آزمایش را با استفاده از دستگاههای آنالایزر انجام میدهد.
در برخی مواقع، ارائهدهندگان خدمات بهداشتی ممکن است نیاز داشته باشند که LDH را در سایر مایعات بدن، مانند مایعات نخاعی، ریهها یا شکم (پریتون) اندازهگیری کنند. در این موارد، یک ارائهدهنده خاص آموزشدیده که توانایی انجام چنین آزمایشهایی را دارد، این آزمایش را انجام خواهد داد.
جزئیات آزمایش
چگونه برای آزمایش LDH آماده شوم؟
برای انجام آزمایش LDH خون، نیازی به انجام هیچ کار خاصی برای آمادهسازی نیست. شما نمیبایست هیچ اقدام ویژهای انجام دهید و میتوانید به راحتی به آزمایشگاه مراجعه کنید. اما اگر آزمایش LDH نیاز به نمونهگیری از سایر مایعات بدن شما، مانند مایعات موجود در نخاع، ریهها یا شکم، داشته باشد، ممکن است نیاز به آمادهسازی خاصی باشد. در این صورت، پزشک یا ارائهدهنده خدمات بهداشتی شما دقیقاً شما را راهنمایی خواهد کرد که باید چه اقداماتی انجام دهید.
در طول آزمایش LDH چه انتظاری باید داشته باشم؟
در طول آزمایش خون یا نمونهگیری برای آزمایش LDH، میتوانید انتظار داشته باشید که مراحل زیر را تجربه کنید:
- نشستن و آمادهسازی:
شما در یک صندلی راحت خواهید نشست. سپس یک ارائهدهنده خدمات بهداشتی بازوی شما را برای یافتن رگ مناسب برای نمونهگیری بررسی میکند. معمولاً این رگ در قسمت داخلی بازوی شما در طرف دیگر آرنج قرار دارد. - تمیز کردن محل:
پس از پیدا کردن رگ مناسب، محل را با مواد ضدعفونیکننده تمیز میکنند تا از هرگونه آلودگی جلوگیری شود. - وارد کردن سوزن:
سپس یک سوزن کوچک وارد رگ شما میشود تا خون را جمعآوری کنند. ممکن است این مرحله شبیه به یک نیش کوچک احساس شود. - جمعآوری خون:
پس از وارد کردن سوزن، مقدار کمی خون در یک لوله آزمایش جمعآوری میشود. - توقف خونریزی:
پس از جمعآوری مقدار کافی خون برای آزمایش، سوزن از بدن شما خارج شده و یک توپ پنبه یا گاز روی محل تزریق قرار داده میشود تا خونریزی متوقف شود. - قرار دادن بانداژ:
در نهایت، یک بانداژ روی محل تزریق قرار میدهند و کار آزمایش تمام میشود.
تمام این فرآیند معمولاً کمتر از پنج دقیقه طول میکشد، و شما باید در بیشتر مواقع احساس راحتی داشته باشید.
چه انتظاری بعد از آزمایش LDH دارم؟
بعد از اینکه نمونه خون یا سایر مایعات بدنی شما جمعآوری شد، آن را به آزمایشگاه برای انجام آزمایش ارسال میکنند. پس از انجام آزمایش و دریافت نتایج، پزشک یا ارائهدهنده خدمات بهداشتی شما نتایج آزمایش را به شما اطلاع خواهد داد.
چه خطراتی در آزمایش LDH وجود دارد؟
آزمایشهای خون جزو روشهای بسیار رایج و ضروری در تستها و غربالگریهای پزشکی به شمار میروند. خطرات ناشی از این آزمایشها بسیار کم است. ممکن است در محل جمعآوری خون کمی حساسیت یا کبودی ایجاد شود، اما این مشکل معمولاً در عرض مدت کوتاهی برطرف خواهد شد.
نتایج و پیگیری
چه زمانی نتایج آزمایش LDH خود را خواهم دانست؟
در بیشتر موارد، نتایج آزمایش LDH معمولاً در مدت یک تا دو روز در دسترس شما قرار میگیرد. البته این زمان ممکن است بیشتر هم طول بکشد. اگر آزمایش LDH خود را در بیمارستان یا اورژانس انجام دادهاید، احتمالاً ارائهدهنده خدمات بهداشتی شما نتایج را در مدت چند ساعت دریافت خواهد کرد.
چه نوع نتایجی برای آزمایش LDH دریافت میکنید؟
گزارشهای آزمایش خون، از جمله گزارش آزمایش LDH خون، معمولاً شامل اطلاعات زیر هستند:
- نام آزمایش یا میزان اندازهگیری: این اطلاعات نشان میدهد که آزمایش LDH بر روی چه پارامترهایی از خون شما انجام شده است.
- عدد یا میزان نتیجه آزمایش: در این بخش عدد یا میزان نتیجه آزمایش LDH شما درج میشود.
- محدوده اندازهگیری نرمال برای آزمایش: در گزارش، محدودههای نرمال برای سطح LDH در خون شما آورده میشود تا مقایسه انجام شود.
- وضعیت نتیجه: اطلاعاتی که نشان میدهد آیا نتیجه آزمایش شما نرمال است، یا غیرنرمال، بالا یا پایین است.
سطوح نرمال LDH (لاکتات دهیدروژناز) چیست؟
آزمایشگاهها ممکن است محدودههای مرجع متفاوتی برای سطوح نرمال LDH داشته باشند. به همین دلیل، زمانی که نتایج آزمایش خون خود را دریافت میکنید، باید اطلاعاتی وجود داشته باشد که نشان دهد محدوده نرمال LDH در آن آزمایشگاه خاص چیست.
به طور کلی، محدودههای نرمال برای آزمایش LDH خون معمولاً شامل موارد زیر است:
- افراد مذکر (بر اساس تعیین جنسیت در تولد): 135 – 225 واحد در لیتر (U/L)
- افراد مؤنث (بر اساس تعیین جنسیت در تولد): 135 – 214 U/L
کودکان معمولاً سطوح نرمال LDH بالاتری نسبت به بزرگسالان دارند. این بدان معناست که نتایج آزمایش LDH در کودکان میتواند بهطور طبیعی از نتایج بزرگسالان متفاوت باشد.
اگر سوالی درباره نتایج خود دارید یا احساس میکنید که نتایج آزمایش شما غیرعادی است، حتماً از ارائهدهنده خدمات بهداشتی خود بپرسید تا اطلاعات بیشتری دریافت کنید.
اگر سطح LDH من بالا باشد، چه معنایی دارد؟
داشتن سطح LDH بالاتر از حد نرمال معمولاً به این معنا است که نوعی آسیب به بافتها در بدن شما وجود دارد. این آسیب میتواند ناشی از صدمه، بیماری یا عفونت باشد، چه مزمن (طولانی مدت) و چه حاد (کوتاه مدت).
شرایطی که باعث افزایش سطح LDH میشوند عبارتند از:
- کمخونی: کمبود گلبولهای قرمز خون یا مشکلات در عملکرد آنها.
- بیماری کلیه: مشکلات کلیوی میتوانند باعث افزایش LDH شوند.
- بیماری ریه: برخی بیماریهای ریوی میتوانند سطح LDH را بالا ببرند.
- بیماری کبد: بیماریهایی مانند سیروز کبدی و هپاتیت میتوانند باعث افزایش این آنزیم شوند.
- صدمه عضلانی: آسیب به عضلات مانند کشیدگی یا پارگی عضلات میتواند باعث آزاد شدن LDH شود.
- دیستروفی عضلانی: این بیماری ژنتیکی که باعث ضعف عضلات میشود، میتواند سطح LDH را بالا ببرد.
- شکستگی استخوان: شکستگیهای جدی میتوانند منجر به افزایش سطح LDH شوند.
- حمله قلبی: زمانی که بافت قلب آسیب میبیند، LDH میتواند آزاد شود.
- پانکراتیت: التهاب پانکراس میتواند به آزاد شدن LDH منجر شود.
- برخی عفونتها: از جمله مننژیت، آنسفالنیت، مونونوکلئوز (مونو) و HIV.
- برخی انواع سرطانها: شامل ملانوما متاستاتیک، مولتیپل میلوما، لنفوم، سرطان بیضه و لوسمی.
سطح بالاتر از حد نرمال LDH ممکن است همچنین نشاندهنده این باشد که درمان سرطان مؤثر نیست یا نیاز به تغییر در روش درمان وجود دارد.
اگرچه آزمایش LDH میتواند نشان دهد که آیا آسیب به بافتها یا بیماری در بدن شما وجود دارد، اما نمیتواند بهطور دقیق مشخص کند که کدام بافتها آسیب دیدهاند. همچنین ممکن است که سطح LDH به اشتباه بالا نشان داده شود اگر سلولهای قرمز خون شما در طول جمعآوری نمونه خون شکسته شوند. اگر نتایج شما نشاندهنده سطوح بالای LDH باشد، ارائهدهنده خدمات بهداشتی شما ممکن است نیاز به انجام آزمایشهای اضافی برای تشخیص دقیقتر وضعیت شما داشته باشد.
آیا اگر LDH من بالا باشد، باید نگران باشم؟
اگر نتایج آزمایش LDH شما نشان دهد که سطح LDH شما بالاتر از حد نرمال است، این بهطور حتم به معنای داشتن یک وضعیت پزشکی جدی نیست. چندین عامل میتوانند سطح LDH شما را افزایش دهند که معمولاً به شرایط غیر جدی یا موقتی مربوط میشوند. از جمله این عوامل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ورزش شدید: فعالیتهای بدنی شدید میتوانند باعث افزایش موقت سطح LDH در بدن شوند.
- برخی داروها: داروهایی مانند آسپرین، بیهوشیها، مخدرها و پروکائینآمید ممکن است باعث افزایش سطح LDH شوند.
- خطا در جمعآوری نمونه: ممکن است در هنگام جمعآوری نمونه خون، انتقال آن به آزمایشگاه یا پردازش آزمایش خطاهایی رخ دهد که موجب افزایش اشتباهی سطح LDH شود.
هنگام تفسیر نتایج آزمایش، پزشک شما عوامل مختلفی را در نظر خواهد گرفت، از جمله داروهایی که مصرف میکنید، تاریخچه پزشکی شما و علائمی که ممکن است داشته باشید. بر اساس این اطلاعات، پزشک به شما خواهد گفت که آیا نیاز به انجام آزمایشهای اضافی برای تشخیص دقیقتر دارید یا خیر.
اگر سوالی درباره نتایج خود دارید یا نگران چیزی هستید، حتماً از پزشک خود بپرسید و از مطرح کردن سوالاتتان نترسید.
اگر سطح LDH من پایین باشد، چه معنایی دارد؟
داشتن نتیجه آزمایش LDH پایینتر از حد نرمال نسبتاً نادر است. سطوح پایین LDH ممکن است به معنای وجود یک وضعیت ژنتیکی نادر به نام نارسایی لاکتات دهیدروژناز A (بیماری ذخیرهسازی گلیکوژن XI) یا نارسایی لاکتات دهیدروژناز B باشد.
همچنین، مصرف زیاد ویتامین C میتواند باعث کاهش غیرواقعی نتایج آزمایش LDH شود و آن را پایینتر از سطح نرمال نشان دهد.
چه سوالاتی باید از ارائهدهنده خدمات بهداشتی خود بپرسم؟
اگر آزمایش LDH انجام دادهاید، ممکن است پرسیدن سوالات زیر از پزشک شما مفید باشد:
- شما فکر میکنید چه چیزی ممکن است باعث افزایش سطح LDH من شده باشد؟
- آیا نیاز به انجام آزمایشهای بیشتری دارم تا بفهمم علت افزایش سطح LDH من چیست؟
- سطح LDH من چه اطلاعاتی درباره شدت و پیشآگهی سرطان من به شما میدهد؟
- سطح LDH من چه چیزی را درباره اینکه وضعیت من به درمان پاسخ میدهد، نشان میدهد؟
سخن پایانی
دیدن نتیجه غیرعادی آزمایش میتواند استرسزا باشد. اما بدانید که داشتن سطح بالای LDH (لاکتات دهیدروژناز) بهطور حتم به معنای داشتن یک وضعیت پزشکی جدی یا نیاز به درمان نیست. پزشک شما شما را مطلع خواهد کرد که آیا نیاز به انجام آزمایشهای بیشتر برای تعیین علت سطح غیرعادی دارید یا خیر. از پرسیدن سوالات از پزشک خود نترسید؛ پزشکان و ارائهدهندگان خدمات بهداشتی برای کمک به شما در تمام مراحل درمان و تشخیص در دسترس هستند.
همچنین بخوانید:
- تست FSH در زنان و مردان: کاربرد و تفسیر نتایج
- آزمایش CBC چیست؟ تفسیر نتایج و پیگیری
- تست استرادیول چیست: کاربرد، روش انجام و تفسیر
مترجم: محمد صادق محمودی لرد


