آشنایی با سنتز cDNA

سنتز cDNA

سنتز cDNAسنجش بیان مولکول DNA می تواند به دو روش بررسی میزان RNA تولید شده و یا پروتئین ترجمه شده انجام شود. باید توجه داشت که برخی اوقات ممکن است پروتئین کاندید مناسبی برای سنجش بیان نباشد؛ چرا که همه RNA ها ترجمه نشده و به پروتئین تبدیل نمی شوند. تمام هدف ژن های مختلف موجودات زنده در سیستم بیانی، تولید RNAهایی است که به پروتئین تبدیل شوند و یا تولید RNA هایی که در تنظیم میزان ساخت پروتئین های دیگر دخیل هستند. لذا سنجش میزان RNA هایی که که سرانجام به پروتئین تبدیل نمی شوند نیز می تواند ارزشمند باشد.

در هر صورت سیستم های زنده دو کاندید پروتئین و انواع RNA مربوطه را جهت سنجش بیان یک ژن فراهم کرده اند. دلیل اینکه برای سنجش بیان نمی توان از DNA استفاده کرد بدین صورت است که DNA یک ترکیب ثابت با غلظت یکسان در تقریبا تمامی سلول های یک موجود زنده می باشند. همانطور که مشخص است مولکول RNA یک ریبونوکلئیک اسید و نسبت به DNA یک گروه هیدروکسیل در کربن شماره ۲ قند خود بیشتر دارد. مسئله قابل توجه بسیار واکنش پذیر بودن مولکول هیدروکسیل می باشد که این خاصیت موجب واکنش پذیرتر و تخریب پذیرتر بودن مولکول RNA نسبت به DNA می شود. لذا مولکول های RNA کاندید مناسبی برای ادامه آزمایش بررسی بیان ژن نمی تواند باشد. چرا که سریعاً در محیط تخریب شده و از بین می رود. لذا پس از استخراج RNA از سلول های مورد آزمایش، از روی توالی آن مولکول DNA ساخته می شود که cDNA نامیده می شود.

مولکول cDNA مخفف کلمه Complementary DNA می باشد و تولید آن توسط آنزیم Reverse Transcriptase انجام می شود. آنزیم Reverse Transcriptase یک آنزیم رونوشت بردار معکوس بوده که در برخی از سیستم های ویروسی مانند ویروس AIDS از آن استفاده می شود. آنزیم Reverse Transcriptase دقیقا با بهره گیری توالی RNA توالی مکمل DNA را در مقابل آن قرار داده و به عبارتی رشته DNA را که معرف همان توالی RNA می باشد، می سازد. حال سنجش میزان cDNA سنتز شده می تواند معرف همان میزان RNA تولید شده و یا بیان ژن مورد نظر باشد.

آزمایشگاه ژنیران در دوره کارآموزی ژنتیک مولکولی خود، تکنیک سنتز cDNA را به صورت عملی آموزش داده و این تکنیک به شکل فردی توسط هریک از کارآموز ها بر روی ژن های مختلف انجام شده و هر فرد در انتها نتیجه کار خود را مشاهده می کند..

شما می توانید با مشاهده ویدیو مربوط به سنتز cDNA با این تکنیک بیشتر آشنا شوید.