کبد

درون بدن ما یک کارخانه ای با وزنی در حدود ۱٫۴ کیلوگرم وجود دارد که ۲۴ ساعت روز را به شکل مداوم در حال فعالیت کردن می باشد.

این کارخانه کبد شماست که سنگین ترین و حیاتی ترین ارگان بدن می باشد. ساختار این عضو پرکار همزمان به عنوان یک انبار، مرکز تولید و ماشین پردازشی ایفای نقش می کند که هر یک از این عملکرد ها خود شامل تعداد زیادی زیرشاخه مهم می باشند. بدون کبد بدن انسان به سادگی از کار باز می ایستد. یکی از مهمترین وظایف کبد فیلتر کردن خون بدن می باشد که کبد محموله های منظم خونی را از دو منبع دریافت می کند: سرخرگ هپاتیک یا سرخرگ کبدی که خون را از قلب به کبد می رساند و سیاهرگ هپاتیک که خون را از دوده ها می آورد.

این ورودی دوگانه کبد را مملو از مواد غذایی می کند که سپس این مواد توسط هزاران کارخانه کوچک درون کبد که لوبول (Lobule) نامیده می شوند، دسته بندی، پردازش و ذخیره می گردند. همچنین هر دو جریان خونی وارد شده به کبد، همراه خود اکسیژن را نیز وارد می کنند چرا که کبد برای عملکرد خود به اکسیژن نیاز دارد. خونی که از روده رسیده، مملو از کربوهیدرات ها، چربی ها، ویتامین ها و سایر مواد غذایی حل شده در خون که از غذای مصرف شده نشأت گرفتند، می باشند. این ترکیبات با راه های مختلفی پردازش می شوند. در مورد کربوهیدرات ها، کبد مولکول های آن ها را شکسته و تبدیل به مولکول های کوچک قندی کرده و آن ها را توسط خون برگشتی از کبد به سایر نقاط بدن ارسال می کند تا از آن ها به عنوان مولد انرژی استفاده شود. برخی اوقات بدن با مواد مغذی اضافی مواجه می شود که در همان لحظه مورد نیاز نیست. لذا در اینصورت کبد بخشی از آن ها را جمع آوری کرده و ذخیره می کند و این ذخیره در آینده زمانی که بدن نیاز به مواد مغذی داشته باشد مورد استفاده قرار می گیرد.

خونی که درون کبد در جریان است، همیشه پر از مواد مفید نیست. این خون شامل سم ها و محصولات جانبی که بدن نمی تواند استفاده کند نیز می باشد. کبد این مواد را دائما شناسایی می کند. زمانی که یک ماده سمی و یا غیر کاربردی است، یا آن را به ترکیبی تبدیل می کند که دیگر نتواند به بدن آسیب برساند و یا آن را ایزوله کرده و از طریق کلیه ها و روده به دفع آن می پردازد.

طبیعتا هیچ گاه نمی شد اسم کارخانه را به کبد نسبت داد اگر ساخت مواد جزو وظایفش نبود. این ارگان از طیف وسیع پروتئین های پلاسما که اسید های چرب را با خود حمل می کنند و به لخته شدن خون کمک می کند، انواع ترکیبات مانند کلسترول که بدن کمک می کند هورمون ها را شکل دهد، می سازد. کبد همچنین ویتامین D و ترکیباتی که به هضم کمک می کند را می سازد. اما یکی از حیاتی ترین ترکیب های ساخته شده توسط کبد، صفرا می باشد. مانند یک کارخانه دوستدار محیط زیست، کبد توسط سلول هایی که هپاتوسیت نامیده می شوند، ضایعات سمی را به یک مایع سبز تلخ تبدیل می کند. پس از ساخته شدنش، صفرا درون یک مخزن کوچک به نام کیسه صفرا که زیر کبد است وارد می شود. صفرا از کیسه صفرا وارد روده شده و موجب شکستن چربی ها و از بین بردن میکروب ها شده و به خنثی کردن اسید اضافه معده کمک کند. صفرا همچنین به حمل سم ها و ترکیبات جانبی از کبد به خارج از بدن کمک می کند. لذا همانطور که مشاهده کردید کبد یک کارخانه بسیار مؤثر است که چندین نقش را که حامی یکدیگر هستند انجام می دهد. اما چنین سیستم پیچیده ای نیاز دارد تا به آرامی مسیر خود را ادامه دهد که این کار با سالم نگه داشتن کبد و پر نکردن آن از مواد سمی بیش از حد میسر می شود. کبد تنها کارخانه ای است که نباید به آسانی تعطیل شود.